menu
Onderzoek

Huub heeft een zeldzame ziekte

 

 

Huub is een chimpansee van 30 jaar en hij woont bij Stichting Aap in Almere. Huub had last van bloedneuzen. Op zich geen groot probleem, maar toch maar een arts naar laten kijken. Die dacht dat het een voorhoofdsholteontsteking zou zijn, dat gaat wel over. Maar het ging niet over. Huub werd zieker en zieker. Hij werd steeds bleker en lustelozer. Er moest ingegrepen worden en daarom besloot zijn dokter om Huubs bloed te laten testen. Sanquin wilde daar graag bij helpen.

"Je vraagt niet aan een chimpansee of hij zijn arm even voor je wil uitstrekken"

 

Volledige narcose

Bloed afnemen bij een chimpansee is nog een heel karwei, vertelt Carel Eckmann, hoofd laboratorium van Sanquin Diagnostiek: “Je vraagt niet aan een chimpansee of hij zijn arm even voor je wil uitstrekken. Bij elke bloedafname moeten ze onder volledige narcose.” En dan is er ook nog de twijfel of een test hetzelfde aantoont in apenbloed als in mensenbloed. Daarom werd er bij twee andere, gezonde, chimpansees ook bloed afgenomen. Door die drie bloedmonsters te vergelijken met verschillende testen, hoopten ze erachter te komen wat er met Huub aan de hand was.

    

De aap uit de mouw

Uit de test kwam dat hij te weinig bloedplaatjes en bloedarmoede had. Hester van Bolhuis van Stichting AAP had wel een idee hoe dat kwam. Om zekerheid te krijgen werd Huubs bloed nog een keer getest. De uitslag was een grote verrassing. “We hebben de test later op verschillende bloedmonsters herhaald,” vertelt Carel Eckmann. Maar ze wisten het zeker: Huub had de zeer zeldzame bloedziekte TTP. Nooit eerder is er TTP gezien bij een chimpansee.

"Hoe behandel je een chimpansee met een nooit eerder vertoonde ziekte?"

 

Stolseltjes en bloedingen

Maar hoe behandel je een chimpansee met een nooit eerder vertoonde ziekte? Bij mensen is deze ziekte ook erg zeldzaam. TTP is een auto-immuunziekte die zorgt voor bloedstolseltjes en bloedingen, zoals Huubs bloedneus. Gezonde mensen (en chimpansees) hebben een eiwit in hun bloed dat de stolsteltjes en bloedingen voorkomt: ADAMTS13. Maar in Huubs bloed zaten antistoffen tegen dit eiwit. Daardoor zat er nog maar erg weinig ADAMTS13 in zijn bloed. 

       

Vele liters donorsplasma

De oorzaak van Huubs ziekte is dus bekend. De behandeling bij mensen is ook bekend: een mens met TTP krijgt vele liters donorplasma. Hier zit veel ADAMTS13 in en geen antistoffen. Maar ja, een chimpansee kun je geen mensenplasma geven. En voor chimpansees liggen er geen liters donorplasma klaar. Prednison zou een oplossing kunnen zijn. Dit medicijn onderdrukt het afweersysteem van Huub en hopelijk ook de antistoffen in zijn bloed. En wat bleek? Het werkte! Huub knapte weer helemaal op en voelt zich op dit moment kiplekker. Mocht hij weer last krijgen, dan weet Hester in elk geval wat ze eraan kan doen.

Ook interessant

Niet bang voor een naald

Met sirene en zwaailicht

De Architect: groot, bonkig en belangrijk